Bánh Tổ Quảng Nam: Đặc sản truyền thống nổi tiếng lâu đời

Bánh tổ Quảng Nam là một món ăn quan trọng thường xuất hiện vào các dịp lễ, Tết. Món bánh này được nhiều người yêu thích bởi độ dẻo thơm, hậu vị dịu ngọt nhờ cách làm công phu, tỉ mỉ. Nếu bạn chưa biết bánh tổ là bánh gì, hãy cùng quangnamtourism.com.vn tìm hiểu sơ lược ở bài viết sau đây. 

Giới thiệu đôi nét về bánh tổ Quảng Nam

Mảnh đất Quảng Nam gắn liền với những địa danh tham quan nổi tiếng và cả những món ăn nức tiếng lâu đời. Bên cạnh mì Quảng, cao lầu, bánh xèo, bánh tổ cũng là một đặc sản và nét đặc trưng ẩm thực của xứ Quảng.

Bánh tổ là bánh gì?

Bánh tổ là một đặc sản Hội An được làm từ những nguyên liệu dân dã, quen thuộc. Loại bánh này thường được dùng để dâng lên mâm cúng trong văn hóa của người Hoa, đồng thời có thể dùng làm món ăn tráng miệng, món ăn vặt hàng ngày.

Trước đây, bánh tổ là một món bánh truyền thống của Trung Quốc. Sau khi du nhập vào Việt Nam, bánh tổ đã trở thành đặc sản của vùng đất Quảng Nam nắng gió. 

Bánh tổ có màu nâu sẫm, được hấp trong khuôn tre hoặc khuôn rế có lót lá chuối. Bánh được gói thành từng chiếc hình tròn hoặc vuông tựa như chiếc “tổ chim”. 

Tại Quảng Nam, có nhiều nơi làm bánh tổ ong, tuy nhiên, ngon nhất và lâu đời nhất vẫn là bánh tổ Hội An. Món bánh cổ truyền này đã tồn tại rất lâu và gắn liền với câu ca: Nem chả Hòa Vang, bánh tổ Hội An, khoai lang Trà Kiệu, thơm rượu Trà My.

Bánh tổ được làm từ gì?

Bánh tổ Quảng Nam Đà Nẵng được làm từ các nguyên liệu như bột gạo nếp và đường. Ngoài ra còn có thêm gừng, mè hoặc đậu đỏ được thêm vào theo bí quyết của người bán.

Một chiếc bánh tổ ngon cần phải dùng gạo nếp hạt loại hạng nhất, dẻo thơm, đem phơi khô và cất kỹ. Đường là loại đường bát, đặc sản xứ Quảng. 

Với sự chọn lọc kỹ càng, cách chế biến công phu, bánh tổ khi ăn sẽ có vị dẻo dai, bám dính trên đầu lưỡi cùng vị ngọt thanh đặc trưng kèm chút gừng cay ấm. Lớp mè trắng phủ trên bánh làm tăng sự bắt mắt và độ thơm, béo nhẹ khiến người ăn nhớ mãi. 

Nguồn gốc của bánh tổ

Bánh tổ xuất hiện ở Hội An từ rất lâu, có người cho rằng nó sinh ra cùng thời với các khu phố cổ. Bánh được người Hoa du nhập vào Hội An từ thế kỷ 16 – 17 và trở thành món bánh truyền thống lâu đời vào mỗi dịp Tết. 

Có giả thuyết cho rằng, bánh tổ có tên ban đầu là “lùng kú” do người Hoa Minh Hương sáng tạo. Cũng có giả thuyết cho rằng, từ thời Quang Trung đã làm nên món bánh này và mang theo khi hành quân.

Lại có người nói, món bánh này có nguồn gốc từ miền Bắc, là phiên bản của bánh Uôi Hải Phòng. Trải qua hàng trăm năm, món bánh này đã trở thành đặc sản không thể thiếu của người xứ Quảng. 

Ý nghĩa của bánh tổ

Theo kinh nghiệm du lịch Hội An tìm hiểu, bánh tổ Quảng Ngãi không chỉ là một món ngon trong các dịp đặc biệt mà còn mang đến nhiều ý nghĩa:

• Xuất hiện trong mâm cỗ Tết: Bánh tổ là một món bánh không thể thiếu bên cạnh bánh chưng, bánh tét, mứt gừng. Bánh tượng trưng cho sự gắn kết, sum vầy và mang theo ước vọng về năm mới may mắn, đủ đầy. Theo quan niệm của người dân phố Hội, ăn bánh tổ như nhận lộc lành từ ông bà tổ tiên. 

• Gắn liền với ký ức tuổi thơ: Với nhiều người xứ Quảng, mùi thơm của gừng, nếp, đường gợi lại cảm giác thân thương của tuổi thơ. Bánh tổ cũng gắn liền với mái nhà và những ngày Tết quê hương giản dị. 
• Quà tặng truyền thống: Bánh tổ còn là quà quê đầy ý nghĩa để gửi tặng bạn bè, người thân. Những chiếc bánh được làm thủ công, bọc cẩn thận và gói tất cả tấm lòng xứ Quảng đến du khách. 

>> Xem thêm: Bánh ít lá gai Hội An: Món đặc sản dân dã ngọt mềm hấp dẫn

Cách ăn bánh tổ Quảng Nam đúng điệu địa phương

Bánh tổ người Hoa có rất nhiều cách ăn khác nhau, mỗi cách mang lại những cảm nhận khác biệt về hương vị. 

• Ăn trực tiếp: Bánh tổ sẽ được thưởng thức ngay sau khi hấp, đây là cách ăn phổ biến nhất. Bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt thanh dịu của đường bát hòa chút cay nóng ấm của gừng và sự dẻo mềm của bột nếp. 

• Bánh tổ chiên: Nếu muốn đổi vị, bạn có thể mang bánh tổ Quảng Nam đi chiên nóng giòn. Những chiếc bánh tổ ngấm mỡ vàng ươm, thơm ngon, rất thích hợp để dùng kèm với trà nóng. Món ăn này đã được truyền miệng bằng câu nói thú vị: “Ra giêng nhà nhà chiên bánh tổ”. 
• Bánh tổ nướng: Bạn có thể đem bánh tổ nướng trên lửa than để dậy mùi hương đặc trưng của nếp đường. Bánh tổ nướng xong có lớp vỏ cháy sém nhẹ, dậy mùi thơm của khói bếp. Bánh tổ nướng giòn bên ngoài mềm bên trong và có thể ăn cùng bánh tráng để tăng hương vị.

Hướng dẫn cách làm bánh tổ Quảng Nam chuẩn vị

bánh tổ đặc sản Quảng Nam được làm từ những nguyên liệu đơn giản nên bạn có thể làm được tại nhà. Bạn có thể tham khảo cách làm sau để tạo nên chiếc bánh dẻo thơm chuẩn vị:

Nguyên liệu làm bánh

Để tạo nên bánh tổ Quảng Nam ngon, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau: 

• 500g bột nếp
• 330ml đường bát hoặc đường nâu
• 100g gừng tươi
• 50g mè trắng rang
• Một ít lá chuối

Các bước làm bánh tổ

Một chiếc bánh tổ hoàn chỉnh được làm theo các bước sau đây:

• Bước nấu nước đường gừng: gừng được rửa sạch, cạo sạch vỏ và giã nhỏ rồi lọc lấy phần nước cốt. Sau đó bạn hòa gừng với đường kèm chút nước lọc, đem đun liu riu trên bếp cho đến khi đường ta hoàn toàn và để nguội bớt. 
• Bước trộn bột: Cho bột nếp từ từ vào phần nước đường gừng đã để nguội, khuấy đều để hỗn hợp dẻo sánh và không bị vón cục.

• Bước chuẩn bị khuôn hấp: Lá chuối đem đi rửa sạch và trụng qua nước sôi cho mềm. Tiếp đó sử dụng khuôn vuông hoặc tròn và lót lá chuối vào.
• Bước hấp bánh và hoàn thiện: Đổ phần bột bánh vào khuôn, cách miệng khuôn 1  – 2 cm để bánh chín nở ra vừa kín. Tiếp đó, bạn mang bánh đi hấp trên lửa lớn từ 45 – 90 phút tùy độ dày của bánh. Bánh chín, mang ra rắc chút mè trắng lên trên.

Bạn đem bánh đi phơi qua 1 – 2 nắng để cho bánh bốc hết hơi nước ở bên trong. Lúc này, bánh trở nên đậm màu, vừa dẻo vừa dai và để được lâu hơn. 

>> Tham khảo: Bánh thuẫn Quảng Nam món đặc sản ngọt thanh truyền thống lâu đời

Bánh tổ Quảng Nam mua ở đâu? Top các địa chỉ bán bánh tổ uy tín

Bánh tổ mua ở đâu ngon, chất lượng? Ngày trước, bánh tổ chỉ xuất hiện trong các dịp lễ, Tết nhưng ngày nay, nó đã được làm phổ biến và được bày bán tại nhiều nơi. Bạn có thể ghé tới một số địa chỉ sau để mua được bánh tổ ngon và chất lượng. 

Tiệm bánh tổ Ngọc Hà

• Địa chỉ: 40 Trần Thị Lý, Hiệp Đức

Đây là địa chỉ quen thuộc được nhiều du khách tìm đến mua bánh tổ về làm quà. Những chiếc bánh tổ ở đây thơm ngon, được sản xuất theo phương pháp truyền thống nên giữ được hương vị đặc trưng.

Nguyên liệu làm bánh tổ cũng được tiệm chọn lựa kỹ càng, đảm bảo chất lượng, an toàn. Giá một chiếc bánh tổ dao động từ 55.000đ và có thể bảo quán được lên tới 4 tháng. 

Tiệm bánh tổ Cô Hạnh

• Địa chỉ: Chợ Tam Kỳ, Tam Kỳ

Cô Hạnh cũng là tiệm bánh tổ Quảng Nam được nhiều du khách yêu thích. Bánh được làm từ những nguyên liệu đơn giản và chế biến hoàn toàn thủ công mang lại hương vị ngọt ngào đặc trưng. 

Vị thơm của nếp, của vừng, của đường hòa quyện lẫn nhau đảm bạn sẽ ghiền. Các bạn nên gọi điện đặt mua bánh tổ trước 2 tiếng để được chọn những chiếc bánh tổ tươi mới, thơm ngon nhất trong ngày. 

Lò bánh ông Hai Đồng

• Địa chỉ: Tổ 5, khu phố Hương Sơn, Tam Kỳ

Lò bánh ông Hai Đồng là một trong những cơ sở nổi tiếng với nghề làm bánh truyền thống lâu đời ở xứ Quảng. Những chiếc bánh tổ ở đây được làm thủ công, gói từ những chiếc lá chuối tươi mới và phần nếp thơm ngon. 

Ngoài bánh tổ, tiệm còn phục vụ các đặc sản khác như: bánh thuẫn, bánh ít lá gai, bánh xu xê, bánh đậu xanh… 

Lò bánh ông Hai Đồng luôn rất đông khách, do đó, bạn hãy đến đây sớm hoặc gọi điện đặt trước. Những chiếc bánh ở đây cực kỳ thích hợp để bạn mua về làm quà hay dùng trong các dịp lễ, Tết, cúng gia tiên. 

Tiệm bánh tổ Bà Ba Hội

• Địa chỉ: Tổ 9, khu phố Đoan Trai, Tam Kỳ

Bánh tổ Bà Ba Hội được chế biến từ những nguyên liệu cao cấp như nếp thơm, đường mật mía, chút gừng mang đến sự ngọt ngào, ấm cúng. Bánh tổ luôn đạt chuẩn với chất lượng tuyệt hảo.

Bánh tại cửa tiệm có trọng lượng khoảng 600g, thành phần chính từ nếp và các gia vị truyền thống khác. Với giá bán hợp lý, bạn có thể mua bánh trực tiếp tại quán hoặc qua website hay số hotline đều được. 

Chợ Hội An

• Địa chỉ: 19 Trần Phú, Hội An

Nói về đặc sản Hội An mua làm quà, đặc biệt là bánh tổ Quảng Nam, bạn không thể bỏ qua chợ Hội An. Đây là khu chợ truyền thống được nhiều du khách yêu thích, đặc biệt là khách quốc tế. 

Bánh tổ được bày bán ở khu đặc sản của chợ, đóng gói sẵn nên tiện để mang về làm quà. Những cô chú bán hàng ở chợ cũng rất thân thiện nên bạn có thể tới mua bánh, trò chuyện để tìm hiểu thêm về văn hóa địa phương. 

>> Tìm hiểu thêm: Bánh đậu xanh Hội An: Món quà đặc sản nổi tiếng phố cổ

Những lưu ý khi mua và thưởng thức bánh tổ Quảng Nam

Bánh tổ là đặc sản mộc mạc, ẩn chứa tinh hoa ẩm thực xứ Quảng. Để lựa được chiếc bánh ngon, thưởng thức đúng điệu, bạn cần lưu ý những điều sau:

• Bạn nên chọn những chiếc bánh tổ được làm trong ngày nếu thích bánh mềm và dẻo. Còn nếu bạn muốn tận hưởng vị ngọt và mùi gừng đậm đà hơn thì có thể thử những chiếc bánh tổ để khoảng 5 – 7 ngày.

• Bạn có thể thưởng thức bánh tổ sống, bánh tổ chiên hoặc nướng tùy khẩu vị.
• Nên bảo quản bánh tổ ở nơi khô ráo, thoáng mát. Nếu muốn lâu hơn, bạn cần bọc kỹ bánh và để vào ngăn mát, khi ăn có thể chiên hoặc hấp lại cho mềm.
• Nên lựa chọn địa chỉ mua bánh tổ uy tín để đảm bảo bánh được làm từ nguyên liệu sạch, đảm bảo chất lượng.

Những chiếc bánh tổ Quảng Nam thơm ngon là lễ vật không thể thiếu trong mâm cúng tổ tiên ba ngày Tết. Hương vị mềm dẻo, thơm bùi của món bánh luôn gây thương nhớ cho người ăn. Nếu bạn muốn thử qua món bánh đặc sản này hay mua về làm quà tặng thì tham khảo kỹ các địa chỉ trong bài viết nhé. 

Hằng Nguyễn – quangnamtourism.com.vn