Bài chòi Hội An nét văn hóa đặc trưng thu hút du khách

Hát bài chòi Hội An là một trong những trò chơi đặc trưng của miền Trung và trở thành loại hình nghệ thuật độc đáo trong sân khấu ca kịch. Du lịch Hội An, bạn sẽ được thưởng thức trò chơi thú vị này. Bài viết dưới đây của quangnamtourism.com.vn sẽ giải thích rõ hơn cho bạn về trò chơi này cũng như các kinh nghiệm bổ sung khác.

Giới thiệu về bài chòi Hội An Quảng Nam

Nếu như miền Bắc có dân ca quan họ, miền Nam có đờn ca tài tử thì miền Trung có hát bài chòi. Những giai điệu bài chòi được ngân nga bên dòng sông Hoài thơ mộng sẽ khiến du khách nhớ mãi không quên?

Bài chòi Hội An là gì?

Bài chòi là một trò chơi dân gian, hiểu đơn giản là chơi bài ở trên chòi. Bài chòi Hội An tiếng Anh là Bai Choi folk game và được người dân lưu giữ như bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc. 

Video hát bài chòi Hội An còn được biết là môn nghệ thuật đặc sắc, là sự kết hợp giữa trò chơi thể bài và hát dân ca. Cái tên bài chòi ra đời vì người chơi ngồi trong những chiếc chòi chia thành 2 hàng đối đáp qua lại. 

Lịch sử trò chơi bài chòi Hội An

Cuối thế kỷ 16, đầu thế kỷ 17, khi thú dữ thường tới quấy phá, người dân đã dựng những chiếc chòi cao ở ven rừng. Đêm đêm, họ cử các trai tráng khỏe mạnh tới canh giữ. 

Trong lúc canh chòi, người dân đã nghĩ ra những câu hò, câu đối đáp với nhau để giải trí. Không chỉ vậy, họ còn sáng tạo cách ngồi bài tứ sắc là hình thức chơi bài, vừa hô vừa hát giữa các chòi với nhau. Đây được xem là điểm khởi đầu cho nghệ thuật hát chơi bài chòi ở Hội An sau này. 

Ý nghĩa của hát bài chòi ở phố cổ Hội An

Dân ca bài chòi Hội An là một nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa của người dân xứ Quảng. Những câu hát nhân văn mang hơi thở truyền thống, có tính giáo dục răn đe, ca ngợi tình yêu quê hương đất nước. 

Hát bài chòi tại Hội An có vai trò gìn giữ giá trị truyền thống đồng thời phát huy nét văn hóa đang bị mai một dần của dân tộc ta. Không chỉ thế, tháng 12/2017, bài chòi Hội An được Unesco công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc ta đến bạn bè thế giới. 

>> Xem thêm: Bảo tàng Lịch sử Văn hóa Hội An thu hút du khách yêu văn hóa

Lịch diễn bài chòi Hội An mấy giờ? Ở đâu?

Trước đây, bài chòi được tổ chức vào các dịp lễ, tế đầu xuân hay trong các lễ hội lớn. Ngày nay, loại hình này được diễn ra mỗi đêm tại phố cổ từ 19h. Do đó, du khách và người dân đều có cơ hội trải nghiệm hoạt động văn hóa độc đáo này?

Địa điểm tổ chức lời hát bài chòi Hội An ở đâu? Nghệ thuật bài chòi ở Hội An được tổ chức tại khoảng đất rộng rãi nằm bên dòng sông Hoài. Đây là nơi để các anh Hiệu, chị Hiệu diễn xướng và người chơi tham gia. 

Sau khi tham quan một vòng phố cổ Hội An, ghé chợ đêm mua sắm hay thưởng thức xong ẩm thực, bạn có thể ghé đến đây để nghe nhạc bài chòi Hội An. Những làn điệu dân ca bài chòi ý nghĩa sẽ mang đến cho bạn giây phút thư giãn tuyệt vời. 

Nghệ thuật bài chòi Hội An có gì đặc sắc?

Bài chòi là trò chơi dân gian độc đáo mang bản sắc dân tộc. Trò chơi này mang nhiều đặc điểm thú vị về đối tượng chơi, bộ bài, lời hô hát, người hô hát. Cụ thể: 

Đối tượng chơi bài chòi?

Theo bài đánh giá về bài chòi Hội An thì trò chơi dân gian này dành cho tất cả mọi người. Từ du khách trong nước đến người dân địa phương, thậm chí là cả du khách nước ngoài. Với người nước ngoài muốn trải nghiệm thì sẽ có có đội ngũ hướng dẫn viên thông thạo ngoại ngữ giải thích về nội dung, ý nghĩa và cách chơi. 

Đặc điểm của bộ bài chòi Hội An

Bộ bài để đánh bài chòi được coi là bộ Tam cúc cải tiến. Bộ bài sẽ gồm 33 lá như nhứt nọc, nhì nghèo, lá liễu, thằng bí… vẽ trên giấy và đem dán vào thẻ tre. Mỗi thẻ tre có 3 quân bài khác nhau.

Bộ bài chơi bài chòi có 3 pho là pho sách, pho văn và pho vạn. Mỗi pho gồm 10 lá và 3 lá lẻ như lá ông ẩm đen, lá cửu điền đen, lá tứ cẳng đen. Lá bài chòi được làm khá lớn để người chơi dễ dàng nhìn thấy hoa văn và tên từng quân bài. 

Đặc điểm của lời hô hát bài chòi Hội An 

Bài chòi gồm 2 loại hình là trò chơi bài chòi và hát bài chòi. Lời bài chòi Hội An có 4 làn điệu cơ bản là xuân nữ, xàng xê, hổ quảng, cổ bản. 

Lời hát bài chòi có sự hòa quyện giữa làn điệu dân ca Nam bộ cùng lối nói, lối hát của tuồng. Các nghệ sĩ hát lối hát hát bài chòi Hội An đã sáng tạo thêm một số câu hô hát hát bài chòi, các điệu lý câu hò như: hò khoan, hát ru con, hò chèo thuyền, vè Quảng. 

Lời bài chòi con tứ cẳng có thể dài, có thể ngắn tùy thuộc vào nghệ nhân bài chòi Hội An. Những làn điệu này chính là linh hồn của trò chơi dân gian bài chòi rất được du khách nước ngoài yêu thích. 

Người hô hát bài chòi

Người hô bài chòi là các anh Hiệu, chị Hiệu. Họ là những người rất tập trung để biết quân bài được rút ra tên gì, hát gì và lên ý tưởng cho các bài hát bài chòi.

Anh Hiệu, chị Hiệu là người có lối hô bài chòi Hội An giỏi, diễn xuất duyên dáng, dí dỏm và có tài ứng biến linh hoạt. Họ sẽ là người giữ hồn cho Hát bài chòi Quảng Nam và người chơi sẽ cần chú ý đến các hiệu lệnh của họ. 

>> Đọc thêm: Bảng giá vé Phố cổ Hội An 2026 cập nhật mới nhất cho du khách

Cách chơi Bài chòi Hội An được tổ chức như thế nào?

Bài chòi ở Hội An được diễn ra vào mỗi đêm và thu hút đông đảo du khách ghé thăm. Cách chơi và luật chơi cũng được phổ biến cụ thể để người tham gia dễ dàng hiểu rõ.

Cách chơi bài chòi phố cổ hội an

Chơi bài chòi không quá khó và bất kỳ ai cũng có thể tham gia. Hình ảnh của bài chòi Hội An sẽ bắt đầu bằng chiếc chòi dựng ở chính giữa hay còn gọi là chòi cái, xung quanh là 10 chiếc chòi con.

Người chơi sẽ ngồi trên các chòi con, còn anh Hiệu và chị Hiệu sẽ đứng ở chòi cái. Tại phố cổ Hội An, do diện tích nên người ta chỉ dựng được tầm 4 – 5 cái chòi.

Ở nhiều địa phương khác tại miền Trung, người dân sẽ chỉ trải chiếu, dựng cây nêu, treo ống bài và bày bàn ghế chơi karaoke Bài chòi Hội An  thay vì dựng lều.

Luật chơi bài chòi

Khi trò chơi bắt đầu sẽ có tiếng trống hiệu vang lên rộn rã. Anh Hiệu, chị Hiếu sẽ hô xướng gọi mở hàng nhằm thu hút sự chú ý của mọi người. 

Sau khi hát mở màn, anh Hiệu chị Hiệu sẽ hát giới thiệu tên các quân bài. Người chơi sẽ chọn 3 thẻ bài chòi Hội An khác nhau và cầm sẵn trên tay.

Anh Hiệu, chị Hiệu sẽ bước ra trước chòi, xóc ống thẻ rồi rút quân bài ra, hô câu hát mang tên quân bài. Chòi nào có quân bài đó thì người chơi sẽ gõ mõ 3 tiếng hoặc hô “có đây”. 

Mỗi lần trúng, người chơi sẽ được trao 1 cây cờ. Hình ảnh Bài chòi Hội An cứ tiếp diễn như thế cho tới khi có chòi nhận đủ 3 cây cờ đuôi nheo và ho to “tới” rồi gõ một hồi mõ dài.

Ngay sau đó trống cán, trống tum ở chòi cái sẽ được đánh liên hồi để báo hiệu người chiến thắng. Người thắng sẽ được nhận 1 chiếc đèn lồng hoặc 1 món quà lưu niệm đậm chất phố cổ. 

>> Tìm hiểu thêm: Nhà cổ Phùng Hưng Hội An lưu giữ kiến trúc cổ truyền thống

Nên tham gia lễ hội bài chòi Hội An vào thời điểm nào?

Lễ hội bài chòi được tổ chức ở sân khấu ngoài trời. Do đó, thời điểm vào mùa khô là lý tưởng nhất để du khách đến đây tham gia, trải nghiệm.

Mùa khô thường bắt đầu từ tháng 3 và kết thúc vào khoảng tháng 9. Tiết trời xứ Quảng mùa này ban ngày nắng nhưng ban đêm mát mẻ, trời quang đãng, không có mưa.

Du khách có thể thoải mái dạo phố cổ, chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính của nơi này về đêm. Bên cạnh đó, còn có thể đi nghe bài chòi Hội An và tham gia trò chơi.

Bài chòi ở Hội An có sức hút rất mãnh liệt, vào buổi tối rất đông du khách đến đây. Bạn hãy mạnh dạn thử trải nghiệm trò chơi và mang về những món quà xinh xắn, ý nghĩa nhé. 

Ngoài ra, bạn có thể nghe bài chòi vào các dịp lễ như rằm Trung Thu, tết Nguyên đán, rằm tháng Giêng… Những dịp này lễ hội diễn ra rất sôi nổi, đông đảo người xem. 

Lưu các kinh nghiệm đi nghe hát bài chòi Hội An hay nhất

Dưới đây, quangnamtourism.com.vn sẽ lưu lại một số kinh nghiệm du lịch Hội An để du khách có thể đến xem và tham gia bài chòi ở phố cổ một cách thuận lợi:

• Nếu muốn lựa chọn được vị trí ngồi đẹp và có thời gian tìm hiểu thêm về luật chơi, bạn nên đến sớm một chút.
• Nên chuẩn bị sẵn tiền mặt để mua thẻ bài hoặc ủng hộ các nghệ nhân biểu diễn, giá thẻ bài khoảng 20.000đ/thẻ.

• Bạn nên xem trước lịch hát bài chòi Hội An để sắp xếp thời gian tham gia.
• Tập trung lắng nghe kỹ lời hô của anh Hiệu, chị Hiệu để không bỏ lỡ cơ hội nhận cờ.
• Luôn có ý thức giữ trật tự, tôn trọng người cùng tham gia với mình và giữ gìn vệ sinh khu vực xung quanh sạch sẽ. 

Hội An bài chòi mang đậm hơi thở truyền thống và chứa đựng nhiều bài học sâu sắc. Trò chơi này trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân phố hội. Nếu có dịp ghé thăm phố cổ, bạn hãy đến bên dòng sông Hoài và lắng nghe lời bài hát bài chòi Hội An cũng như tham gia để hiểu hơn về loại hình nghệ thuật đặc sắc này. 

Hằng Nguyễn – quangnamtourism.com.vn